Бүгінде екінің бірі әнші, үш әншінің екеуі «жұлдыз»… Тіпті, қазіргі жас толқыннан аты жайылып жүргендерді сахнаға алып шықсаң… сахнаны қойып, залдағы көрерменге орын тимей қалуы мүмкін. Өйткені, бізде тез танылудың «тура жолы» осы әншілікте деген түсінік қалыптасып кеткендей. «Құр айғай бақырған, Құлаққа ән бе екен?» деген Абай сөзі еске түскенде дана бабамыздың бүгінгіні де дәл болжағанына қайран қаласың…
Хош, сонымен қойшы, біздің елде не көп, әнші көп. Алайда, бұл өнеріміздің өркендеп келе жатқанын білдірмейді. Қайта, рухани мәдени жағынан құлдырауымыз өз алдына, азғынданып бара жатқанымызды ашық байқатқандай. Оған «әнші» атын жамылып жүрген сахна сайрағыштарының өздері себепкер. Өнерге келгені бесіктегі баланың белден шыққан уақытына татымайтындар танылудың алуан түрлі тәсілдерін меңгеріп жатыр. Онысы жұрттың ойынан шықса жақсы ғой, қайта сүйкімін кетіріп, жиіркенішін туғызып жатқанын қалайша сезінбейді екен? Мұрнына ұлттық құндылықтың исі бармайтындар өздерінің сасып жүргенін, жүректен орын табам деп отырып, керісінше айныта бастағанын қайдан аңғарсын?! Әйгілі болған атына мастанғанның салдары ма, жеке өміріне қатысты өсек-аяңның өрбуіне өздері түрткі болып алып, артынша «түсінік беруге» көшетіні олардың өнердегі орнына одан сайын көлеңке түсіріп жататыны тағы бар. Оның дені әрине, әлеуметтік желі арқылы өрбіп, сайттардың жеңіл сенсациясының жеміне айналып шыға келеді. Содан барып: «Осы әншілерден басқаларда өмір жоқ па?» деген жалпы бұқараның ашулы пікірі туындайды.
Әлеуметтік желіде болсын, БАҚ бетінде болсын, осы жаз бойына Баян Есентаеваның күйеуінен таяқ жеп, өлім аузынан қалғаны толассыз тақырып тұздығына айналды. Әрине, миллиондар жүрегінде қазақ өнеріне соныдан соқпақ салған продюссер ретінде мойындалған Баянның ауыр халіне алаңдаушылардың күн санап көбеюі заңдылық. Ал жақында… таяққа жығылған Баянның беті бері қарап, абақтыға жабылған Бақытбектің (күйеуі) беті ары қарап, жұрт жүрегі орнына түсе бастағанда Алматы облыстық прокуратурасына сілтеме жасаған ақпарат құралдары Баянды алдымен күйеуінің зорлағаны, сосын пышақтағанын айтып, ұлардай шулап шыға келді. Әлеуметтік желі бетінде әдебін онсыз да әрең сақтап отыратындар ал ақтарылсын… Оның бәрін тізіп отыруға жүзің шыдамайды. Көпшіліктің көзқарасында бұл отбасылық жанжал болғанымен, «күйеуі зорлады» деген айып ұғымға сыймайды. Баян Есентаева соққыға жығылғанда тағдырына алаңдағандар арасында «Күйеуі зорлағаны қалай? Не істесе де өзінің күйеуі емес пе?» деп о бастағы ойынан айнып, аң-таң қалғандар болды. Әрине, жәбірлегені үшін оның жары жазасыз қалмайды, бірақ, осынау бір ғана сөзді («зорлады») айып ретінде әйгілеуге бола ма?! Айналып келгенде бұл оқиғадан өрбіген сөз танымал продюссердің ендігі тағдырына да әсер етпей қоймайды. Қайда барса да «күйеуі зорлаған Баян» деген ат алдынан шықса… қайбір жақсы?.. Мәселенің тағы бір қырынан қарасақ, құқыққорғау орындары талантты продюссердің жеке өміріне қатысты мәліметті жария еткенде, оның арты қайда апаратынын аңғармаған сияқты. Тіпті, Баян Есентаеваның өзі де «артық қылам деп, тыртық қылғанын» сезіне ме екен?.. Тағы бір таңқаларлығы осы оқиғаға байланысты ақпараттарда Баянның күйеуі Бақытбекпен бақытты сәтте күліп түскен фотосы әлеуметтік желілердегі сайттарды жаулап алған. Күйеуінен қиянат көрген әйел тағдырына қамығып отырғанда, оның күліп түскен суреттерін шығару ақылға сыя ма?! Нақты айтқанда, танымалдар өміріне қатысты қандай суретті ақпарат таратылса да (таратқысы келсе де) алдымен оның абыройына әсері бары бірінші кезекте есте тұруы тиіс.
«Айтуға оңай» бағдарламасында қонақ болғанда Ринат Зайытовпен текетіреске түскен «Орда» тобының әншісі Ерболат Беделхан еркектік кейпі солғын көкөрімдерден тұратын «91» тобын ертіп келгенде, қалың қазақ көрермендерінің аза бойы қаза болғаны белгілі. Өз сөзін өзі сөйлеп, әлем-жәлем киініп, шаштарын алуан түске бояған бозөкпелерін қорғаштап жүрген Ерболат туралы мына ақпаратқа назар салайық:
«Әлеуметтік желіде “Орда” тобының мүшесі, «91» тобының продюсері Ерболат Беделхан гомосексуал жігіттерді қолдап, «қызтекелерге» демеу болуға әзірлігі жөнінде ақпарат таратыпты-мыс, – деп хабарлайды stan.kz.
Танымал сайттардың бірі Ерболат Беделханның гейлерге қатысты пікірін жариялап, жұртты шошытты. Онда қазақ эстрадасының танымал жұлдызы «Олар адам гей болсада, біз оларды қоғамнан шеттетпеуіміз керек, оларда өмір сүруге ақысы бар, мен оларды қашанда қолдаймын және демеу боламын, Қазақ жастарына айтарым қызтеке болғанда тұрған ештен жоқ бастысы мейірімді болындар дер ем (орфографиясы сақталған – агент)», – делінген».
Алайда танымал продюсер Ерболат Беделхан Инстаграмдағы жеке парақшасында осы материалдың скрин-шотын жариялап, астына мынадай пікір қалдырыпты: «Өтірік! ешқашан жерде жатпайды ағайын. Амал барма, кешірем! сірә өз қазағым».
«Гейлерді қолдайтыны туралы» қауесетті жоққа шығарып шыға келген жаңашыл әншінің сауатсыз жазған пікіріне (тыныс белгілерінен мақұрым- авт) қараудан бұрын, өзінің «ерекше» шаш үлгісімен-ақ жұртты шошытып жүргенін ешкім жоққа шығара қоймас. Журналист Мөлдір Нұрманның «Қамшы» порталында жариялаған «Ерболат есіңді жи, тіліңді тый» деген көзқарасына алып- қосарымыз жоқ.
Соңғы уақыттары «Жұлдыздар құпиясы» сайтынан қазақ эстрадасы жұлдыздарының жұрттан құпия ұстайтын ештеңесі жоқтығы, қайта өздерін жарнамалауға іздене беретіндігі байқалады.
Күні кеше ғана күллі Қазақстанды шарлап «Ұлы дала баласы» екенін әйгілеп, «Қазақ қызға үйленем» деп жар салған Төреғали Төреәлінің автомат ұстап түскен суреті жария болды. Әрине, Төреғалидың қазақ эстрадасына әкелген ұлттық нақыштағы стиліне, даралығына талас жоқ. Қазақтың оюымен өрнектелген костюмдерімен көрермен көзайымына айналған Төреғали микрофонын мылтыққа ауыстырып шыға келгенде… әндеріне елтіп үйренгендер үрпиісіп қалды. (http://www.juldizdar.kz/?p=6442).
Айта берсек, мысал көп. Әнші біткен бірін-бірінен асып түсуден жаппай жарысқа түскен сияқты. Жалғасып жатыр…
Ал мен қаладағы жер асты жолдарының біріне түскенімде «Алматы түні» деген әнді гитарада нақышына келтіре шырқап, алдына жәшігін жайып қойған қазақтың жас жігітін көріп, көңілім одан сайын құлазыды…
Сәтжан ҚАСЫМЖАНҰЛЫ,
Семей қаласы.